Historia oddziału


inż. Alfons Hoffmann

Powstanie Oddziału

Stowarzyszenie Elektrotechników Polskich powstało w Toruniu 27 lutego 1921 roku. 88 lat temu jedenastu inżynierów uchwaliło przyjęcie ustaw i przyłączenie się do Stowarzyszenia Elektrotechników Polskich w Warszawie, które powstało 7 czerwca 1919 roku. Przewodniczącym zarządu został wybrany inżynier Alfons Hoffmann. Wśród zebranych znajdowali się dyrektorzy elektrowni w Toruniu, Grudziądzu i Tczewie.

Jacy byli nasi poprzednicy w Stowarzyszeniu? Tadeusz Konwicki powiedział, że "nie możliwe jest przekazanie klimatu myślowego, moralnego, nastroju jakiegoś czasu, jakiejś generacji. Czas, w którym dominuje dana generacja ma swoją nerwicę, swoją psychozę, swój sposób patrzenia, oceniania, zachowania się. To odgrywa ogromną rolę w historii, ale nie jest przez historyków dostrzegane."

Protokoły z toruńskich zebrań Stowarzyszenia z okresu II Rzeczypospolitej zachowały się i są przechowywane w Archiwum Historycznym Elektroenergetyki Polskiej w Zakładzie Energetycznym w Toruniu. Są one dla nas jedynym śladem pracy pierwszych członków Stowarzyszenia w Toruniu oraz dokumentem ich działalności.

Kraj, w którym powstało Stowarzyszenie Elektrotechników Polskich był równie młody, jak i ono. Skutki wieloletnich podziałów zaborczych trwały. Organizacja administracyjna, przemysł, komunikacja i zniszczenia wojenne pochodziły z trzech państw. Teraz miały one dać początek trudnej budowie II Rzeczypospolitej.

Gospodarczo i komunikacyjnie jeszcze podzielony kraj miał niewielki lecz rozwijający się przemysł elektrotechniczny. Alfons Hoffmann w swoim artykule w "Słowie Pomorskim" z dnia 30 marca 1924 roku podaje spis pokaźnej ilości ówczesnych fabryk elektrotechnicznych w Polsce.

W Toruniu w branży elektrotechnicznej działały w okresie II Rzeczypospolitej przedsiębiorstwo tramwajów, niewielka sieć telefoniczna, a w późniejszym okresie - radiostacja średniofalowa. Uliczne i domowe oświetlenie gazowe było wypierane przez oświetlenie elektryczne.

Doceniano znaczenie elektryfikacji dla rozwoju gospodarczego kraju. W tym samym numerze "Słowa Pomorskiego" inny artykuł Alfonsa Hoffmanna pt. Elektryfikacja Polski a szczególnie Pomorza" zasługuje po 77 latach na szacunek inżynierskiej wiedzy i rzetelności oraz przenikliwości przewidywań.



Stowarzyszenie w Toruniu
w okresie II Rzeczypospolitej

Koło Toruńskie Stowarzyszenia jako pierwsze na Pomorzu w roku 1921 liczyło 11 członków, a w 1938 roku ( już od 1928 roku jako Oddział) - 39 członków, wybranych elektryków o wykształceniu co najmniej średnim technicznym lub po gimnazjum. W Kole większość członków było pracownikami Pomorskiej Elektrowni Krajowej "Gródek" - elektrowni wodnej w Gródku nad Wdą. Prezes Koła, inż. Alfons Hoffmann , był kierownikiem budowy, a następnie dyrektorem tej elektrowni.

Na utworzenie i uformowanie Koła, a później Oddziału decydujący wpływ miał Alfons Hoffmann, wybitny elektryk, organizator i działacz społeczny.

Potrzeby i problemy budującego się państwa były żywe w Oddziale. Dyskutowano i opiniowano nowe polskie słownictwo elektryczne, Polskie Normy, Ustawę Elektryczną, organizację Inspekcji Elektrycznej, interweniowano przeciwko zniesieniu Referatu Elektryfikacji w Urzędzie Wojewódzkim w Toruniu. W roku 1921 deklarowano pogotowie inżynierów, którzy na wezwanie Komitetu Górnego Śląska z Rzeczypospolitą gotowi byli pojechać na kilkutygodniowe zastępstwo elektryków walczących w Powstaniu Śląskim.

W roku 1938 prezes Hoffmann informował "o znacznym zapotrzebowaniu na inżynierów dla lotnictwa i dla przemysłu wojennego".

Zainteresowania techniczne Oddziału były związane głównie z elektrowniami wodnymi, lecz słuchano również prelekcji z dziedziny grzejnictwa elektrycznego, elektryfikacji Kościerzyny, a w roku 1935 referatu inż.. Alfonsa Hoffmanna o przemianach organizacyjnych w niemieckich organizacjach technicznych.

Koło wykonywało szereg prac dla całego Stowarzyszenia. W roku 1921 zorganizowano II Ogólnopolski Zjazd Elektrotechników, w 1928 roku VII Zjazd Delegatów SEP, oraz Walne Zgromadzenie Członków Związku Elektrowni Polskich. W roku 1938 Oddział Toruński wspólnie z Oddziałem Wybrzeża Morskiego były "gospodarzami na lądzie" w Gdyni X Walnego Zjazdu SEP na statku MS "Piłsudski" w czasie podróży z Gdyni do Sztokholmu.

Prezesami Oddziału w latach II Rzeczypospolitej byli następujący koledzy:

  • w latach 1921 - 1930 oraz 1937 - 1938 Alfons Hoffmann
  • w latach 1930 - 1933 Jerzy Krokos
  • w latach 1933 - 1934 Stanisław Gieszczykiewicz
  • w latach 1934 - 1935 Janusz Zembrzycki
  • w latach 1935 - 1936 Kazimierz Kopecki
  • w latach 1936 - 1937 Kazimierz Jeleński
  • od roku 1938 do końca II Rzeczypospolitej Hubert Karbowski

W roku 1938 Alfons Hoffmann został wybrany prezesem Stowarzyszenia Elektryków Polskich.

Ostatni zachowany protokół pochodzi z zebrania z dnia 19 listopada 1938 roku, które zakończono o godzinie 20.25 . Referat "Współpraca większych elektrowni" wygłosił kol. Kopecki, przewodniczył zebraniu prezes Karbowski.



Stowarzyszenie w Toruniu
w okresie Polski Ludowej

Nową formą organizacyjną Stowarzyszenia stały się koła zakładowe działające na terenie zakładów państwowych.

Do roku 1975 działało w Toruniu 10 kół Stowarzyszenia Elektryków Polskich, które wchodziły w skład Oddziału Bydgoskiego SEP, a ich powstanie było wynikiem rozwoju przemysłu i techniki w dziedzinie elektryki w Toruniu.

W wyniku reorganizacji państwa 24 sierpnia 1975 roku Zarząd Główny SEP uchwalił powstanie Oddziału Toruńskiego SEP, którego I Walne Zgromadzenie Delegatów odbyło się 29 października tegoż roku. Do Oddziału Toruńskiego przyłączyło się 6 Kół z Grudziądza. Do dzisiaj przetrwało tylko najstarsze, powstałe w roku 1949 - Koło Terenowe - związane z energetyką grudziądzką.

Po powstaniu Oddział zrzeszał 607 członków w 16 kołach. Do końca 1977 roku liczba kół wzrosła do 31, a liczba członków do 1044 osób. W nowym Województwie Toruńskim powstawały koła w innych miastach. W Brodnicy Koło Terenowe do dzisiaj aktywnie działa w środowisku elektryków.

W Oddziale powstało w drugiej połowie lat siedemdziesiątych siedem sekcji naukowo-technicznych w dziedzinach energetyki, przemysłu elektromechanicznego, elektroniki, instalacji i urządzeń, telekomunikacji, oraz maszyn cyfrowych. Powstało również 16 komisji problemowych dla poszczególnych form działań statutowych Oddziału.

Prezesami Oddziału w tym okresie byli:

  • w latach 1975 - 1987 Kazimierz Strześniewski
  • w latach 1987-1990 Jerzy Krauze



Stowarzyszenie w Toruniu
w okresie III Rzeczypospolitej

Procesy transformacji ustrojowej kraju spowodowały zmiany w przemyśle naszego regionu, który dostosował się do potrzeb rynku zmieniając technologie oraz asortyment produkcji.

Rozwinęła się forma pokazów firmowych połączonych z prelekcjami o wyrobach przemysłowych, a także prelekcji i pokazów filmowych o różnorodnej tematyce, np. o prawie energetycznym. Nadal trwają szkolenia z zakresu eksploatacji i dozoru urządzeń, instalacji i sieci, kursy komputerowe oraz szkolenia z zakresu zastosowania elektryki w górnictwie, układów napędowych, aparatury łącznikowej.

Szereg działań Oddziału wykracza poza środowisko elektryków toruńskich. W roku 1995 Oddział zorganizował w Toruniu i Przysieku spotkanie wszystkich prezesów Oddziałów SEP w Polsce, a także wziął udział w pracach nad nowym statutem SEP uchwalonym w 1996 roku przez XXVIII Nadzwyczajny Walny Zjazd Delegatów SEP.

W roku 1996 Oddział Toruński zorganizował wspólnie z Oddziałem Gliwickim sympozjum dotyczące wykorzystania nowoczesnej aparatury elektrycznej w górnictwie.

Prezesami Oddziału w latach III Rzeczypospolitej byli następujący koledzy:

  • w latach 1990- 1994 Jerzy Krauze
  • w latach 1994 - 1998 Maciej Grączewski
  • w latach 1998 - 2006 Jan Bartoszyński
  • od roku 2006 Aleksandra Konklewska